De 'strijd tegen Alzheimer' heeft een nieuw hoogtepunt bereikt

10-04-2013

Minder hoge bloeddruk en meer bewegen zijn van groot belang voor de strijd tegen dementie, schrijft Rudi Westendorp. Met grote woorden alleen, zoals bij het aankondigen van een masterplan tegen Alzheimer, kom je er niet.

Met het Deltaplan dementie heeft de 'strijd tegen Alzheimer' een nieuw hoogtepunt bereikt. Het ministerie van VWS en Alzheimer Nederland hebben 45 miljoen euro aan onderzoeksgeld toegezegd. Collega Scheltens zei ter toelichting: 'Er kan een dam worden opgeworpen om een nationale ramp te voorkomen'.

Deze investering is gezien de aard en de omvang van het probleem heel tijdig en heel zindelijk. Iedereen op straat weet het maar al te goed: 'oud worden is geen probleem, als het koppetje maar goed blijft'. Daarom is het contraproductief om zulke grote woorden te gebruiken. Mensen in Nederland hoeven helemaal niet te worden 'wakker geschud', zoals de voorstanders van de huidige campagne doen voorkomen. Mensen in Nederland willen gewoon dat dokters, onderzoekers én financiers hun stinkende best doen om het probleem op te lossen of in ieder geval de pijn van de dementie te verzachten.

Dreigen met hel en verdoemenis helpt niet om problemen op te lossen. De 'zekerheid' dat het aantal patiënten met dementie zal verdubbelen tot een half miljoen in 2040 is een schijnzekerheid. Zo publiceerden Rotterdamse onderzoekers vorig jaar hun bevindingen dat de kans op dementie de afgelopen tien jaar is afgenomen! De reden daarvoor is dat de hersenen van de Nederlandse burger er nu gewoonweg beter voorstaan dan voorheen. De epidemie van hart- en vaatziekten loopt terug en daarmee hebben de hersenen op leeftijd ook minder schade opgelopen.

Goed nieuws
Het aantal patiënten met dementie neemt de komende jaren nog wel toe, de babyboomers komen er aan, maar wellicht is het einde van de epidemie van dementie in zicht. Waarom mag zulk goed nieuws niet worden genoemd? Omdat geldschieters dan hun geld in de zak houden? Ik denk dat het eerder omgekeerd is. Wanneer dokters en onderzoekers kunnen zeggen dat zij door betere bestrijding van hart- en vaatziekten op middelbare en hoge leeftijd onze hersenen tegen onheil kunnen beschermen, zal met massale instemming de geldkraan verder worden opengedraaid.

Het is beschamend dat dokters en onderzoekers Nederland zo slecht hebben geïnformeerd over dementie. Het wijdverspreide idee is dat dementie wordt veroorzaakt door amyloid, dat het risico op de ziekte erfelijk is bepaald en dat een behandeling nog niet voorhanden is. Dit mag zo zijn voor het kleine aandeel van patiënten met dementie voor het 70ste jaar, minder dan 10 procent van het totale aantal, maar niet voor het leeuwendeel van de patiënten die de ziekte op hoge leeftijd ontwikkelen.

Dementie op leeftijd is een complexe aandoening waar meerdere oorzaken aan ten grondslag liggen. Omgevingsfactoren en leefstijl zijn veel belangrijker dan erfelijke factoren. Als we aan God zouden vragen of het onderzoek op de goede weg is, zoals Scheltens zich voorstelt, zou hij antwoorden dat we met het bestrijden van hoge bloeddruk en met meer bewegen nu al meer meters kunnen maken dan met onze zoektocht naar een molecuul dat amyloid wegknipt.
Het onderzoek naar de oorzaken van dementie wordt belemmerd door dogma en het debat daarover neemt groteske vormen aan. Het is te hopen dat toekomstige onderzoekers zich zullen onderscheiden met een onafhankelijke, scherpe en open blik.

Menswaardige manier
De wil om te voorkomen is één, maar wat hebben de huidige en toekomstige patiënten daaraan? Het is een morele opgave om als onderdeel van het Deltaplan goed te kijken naar de sociale en menselijke aspecten.

Als je dan toch door dementie getroffen bent, hoe gaan jij en vooral ook je mantelzorgers dan om met de gedragsverandering die in het verloop van de ziekte optreedt? Niemand wil dood, maar mensen met dementie willen wel op een menswaardige manier in hun eigen omgeving kunnen blijven functioneren. Nu lijkt het erop dat er aan het einde maar twee keuzen zijn: het verpleeghuis of de euthanasie. En geen van beide is aantrekkelijk.

Zij die suggereren dat euthanasie ín het verpleeghuis de oplossing is, weten niet waarover ze spreken. Het is volstrekt onterecht dat de hele beroepsgroep van verpleeghuisartsen in de ban wordt gedaan omdat ze weigeren aan deze oproep gehoor te geven. Dit is een heftige materie die dringend onderzoek vereist om echt te begrijpen wat er speelt. Wellicht vinden we dan voor de gevorderde dementie ook betere oplossingen.

Bron: Overgenomen van www.volkskrant.nl

 
 

Wellicht ook voor u interessant:

 
259